कानूनी आधार — धारा 51
सेवा अन्त्य उपदान (मुकाफात निहायत अल-खिदमा) कुवेतको निजी क्षेत्रका हरेक कर्मचारीको कानूनी हक हो। यसको हिसाब श्रम कानून नं. 6, सन् 2010 का निश्चित सूत्रबाट हुन्छ। धारा 51 मा दुईवटा सूत्र छन् — तलब कसरी दिइन्छ भन्नेमा भर पर्छ।
- मासिक तलब पाउने कर्मचारी (निजी क्षेत्रका धेरैजसो मानिस): सेवाका पहिलो 5 वर्षमा हरेक वर्षका लागि 15 दिनको तलब, त्यसपछि हरेक वर्षका लागि पूरा एक महिनाको तलब — जम्मा बढीमा 18 महिनाको तलब (1.5 वर्षको तलब)। स्रोत: श्रम कानून नं. 6/2010, धारा 51।
- दैनिक/साप्ताहिक/घण्टाको हिसाबले/थानको हिसाबले ज्याला पाउने कामदार: पहिलो 5 वर्षमा हरेक वर्षका लागि 10 दिनको ज्याला, त्यसपछि हरेक वर्षका लागि 15 दिनको ज्याला — बढीमा पूरा एक वर्षको ज्याला। स्रोत: श्रम कानून नं. 6/2010, धारा 51।
मासिक तलब पाउने कामदारको हिसाब
मासिक तलबलाई दैनिक दरमा बदल्न कामकाजी महिना 26 दिनको मानिन्छ। उपदान कामदारले वास्तवमा पाएको अन्तिम तलबमा हिसाब हुन्छ — धारा 62 अनुसार यसमा नियमित भत्ता र समय-समयमा पाइने नगद सुविधा पनि पर्छन्, सम्झौतामा लेखिएको आधारभूत तलब मात्र होइन। धेरै रोजगारदाताले सजिलोका लागि आधारभूत तलब मात्र लिन्छन्; कानूनी आधार योभन्दा फराकिलो छ। स्रोत: श्रम कानून नं. 6/2010, धारा 62।
हल गरिएका उदाहरण
4 वर्षको सेवा, मासिक तलब KD 400: दैनिक दर = 400 ÷ 26 = KD 15.38; उपदान = 15 दिन × 4 वर्ष = 60 दिन × 15.38 ≈ KD 923।
8 वर्षको सेवा, मासिक तलब KD 500: पहिलो 5 वर्ष = 75 दिन × (500 ÷ 26) ≈ KD 1,442; बाँकी 3 वर्ष = 3 पूरा महिना = KD 1,500; जम्मा ≈ KD 2,942।
20 वर्षको सेवा, मासिक तलब KD 600: सीमा बिनाको सूत्र 18 महिनाको तलबभन्दा बढी हुन्थ्यो, त्यसैले कानूनी सीमा लाग्छ — अन्तिम उपदान = 18 × KD 600 = KD 10,800, जति नै बढी वर्ष काम गरे पनि। स्रोत: श्रम कानून नं. 6/2010, धारा 51।
जब राजीनामाले प्रतिशत बदल्छ
माथिको पूरा सूत्र तब लाग्छ जब सम्झौता कर्मचारीको आफ्नै राजीनामाबाहेक अरू कारणले सकिन्छ (सम्झौताको अवधि सकिनु, मनपरी बर्खास्ती, मृत्यु आदि)। कर्मचारीले अनिश्चित अवधिको सम्झौताबाट राजीनामा दिए धारा 53 ले सेवा अवधि अनुसार रकम घटाउँछ — सबै तहका लागि राजीनामासम्बन्धी छुट्टै गाइड हेर्नुहोस्।
आफ्नो अंक निकाल्नुहोस्
यी नियमहरू आफ्नो तलब र मितिमा लागू गर्न निःशुल्क सेवा-अन्त्य क्यालकुलेटर प्रयोग गर्नुहोस्।
सामान्य प्रश्नहरू
- कुवेतमा सेवा अन्त्यको हिसाब कसरी हुन्छ?
- श्रम कानून नं. 6, सन् 2010 अनुसार मासिक तलब पाउने कामदारले पहिलो 5 वर्षमा हरेक वर्षका लागि 15 दिनको तलब र त्यसपछि हरेक वर्षका लागि पूरा एक महिनाको तलब पाउँछन्, जम्मा बढीमा 18 महिनाको तलब। दैनिक, साप्ताहिक, घण्टाको हिसाबले वा थानको हिसाबले ज्याला पाउनेले पहिलो 5 वर्षमा हरेक वर्षका लागि 10 दिनको ज्याला र त्यसपछि हरेक वर्षका लागि 15 दिनको ज्याला पाउँछन्, बढीमा 12 महिनाको तलब।
- के सेवा अन्त्य उपदानको अधिकतम सीमा छ?
- छ, कानूनी सीमा 18 महिनाको तलब (1.5 वर्षको तलब) हो, जति नै वर्ष काम गरे पनि। स्रोत: श्रम कानून नं. 6/2010, धारा 51।
- उपदान कुल तलबमा हिसाब हुन्छ कि आधारभूत तलबमा?
- यो वास्तवमा पाएको अन्तिम तलबमा हिसाब हुन्छ: धारा 62 ले नियमित भत्ता र समय-समयमा पाइने नगद तथा जिन्सी सुविधा गन्छ (घटबढ हुने तलबका लागि सम्बन्धित अवधिको औसत लिइन्छ), तर एक पटकको भत्ता र खर्च फिर्ता गर्ने भत्ता सामान्यतया पर्दैनन्। कुनै खास भत्ता कसरी गनिन्छ भन्ने कुरा सम्झौतामा र विवादमा श्रम अदालतमा भर पर्न सक्छ — वास्तविक दाबीका लागि कुनै रकममा भर पर्नुअघि कुवेतको इजाजतपत्र प्राप्त वकिलसँग पक्का गर्नुहोस्। स्रोत: श्रम कानून नं. 6/2010, धारा 62।
- सेवा अन्त्य उपदान कहिले दिइन्छ?
- रोजगारीको सम्बन्ध सकिनेबित्तिकै यो पूरै तिर्नुपर्ने हुन्छ, र सेवा अवधिमा रोजगारदाताले तिरेको सामाजिक सुरक्षा योगदान यसबाट कटाइँदैन। स्रोत: श्रम कानून नं. 6/2010, धारा 51।
स्रोतहरू
- Kuwait Labor Law No. 6 of 2010 (Private Sector), Article 51 — end-of-service gratuity formula and cap
- Kuwait Labor Law No. 6 of 2010, Article 62 — wage basis for entitlements: the last wage actually received, including periodic cash and in-kind benefits
- Kuwait Labor Law No. 6 of 2010, Article 53 — resignation gratuity tiers
- Public Authority for Manpower — official English text of the Labor Law
यो मार्गदर्शनले सामान्य जानकारी दिन्छ, कानूनी सल्लाह होइन। आफ्नो अवस्थासँग सम्बन्धित सल्लाहका लागि जनशक्ति सार्वजनिक प्राधिकरण (PAM), गृह मन्त्रालय, वा इजाजतपत्र प्राप्त वकिलसँग सम्पर्क गर्नुहोस्।